Gezag over een kind

Gepubliceerd op: 31 maart 2016

Gezag, wat is dat?

Ingeval u het gezag hebt over uw kind dan hebt u daarmee (mede) het recht om belangrijke beslissingen te nemen aangaande uw kind. Dit houdt bijvoorbeeld in: dat u inspraak hebt omtrent de hoofdverblijfplaats van het kind, de schoolkeuze van het kind, de keuze van een medische behandeling, het niet meewerken bij de aanvraag van een paspoort of identiteitsbewijs van het kind etc. Ook bent u de wettelijk vertegenwoordiger van het kind.

Het gezag stopt automatisch als het kind 18 jaar wordt. Of als het kind eerder trouwt.

Soorten gezag

 Er zijn verschillende soorten gezag:

  • Ouderlijk gezag door één of twee ouders;
  • Gezamenlijk gezag van een ouder en een niet-ouder;
  • Voogdij;
  • Gezamenlijke voogdij.

De Wet over het ouderlijk gezag

De Wet zegt over gezag het volgende:

1. Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden.

2. Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind alsmede het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. In de verzorging en opvoeding van het kind passen de ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toe.

3. Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te bevorderen.

De gezagsaanvraag

Als een getrouwd stel een kind krijgt dan krijgen zij beide automatisch gezag over hun kind. Bij niet getrouwde stellen geldt dat alleen voor de moeder. Dit heeft tot gevolg dat bij veel niet getrouwde stellen het gezag niet goed is geregeld.

U kunt via het digitale loket rechtspraak samen met de andere ouder eenvoudig het gezamenlijk gezag over uw kind digitaal aanvragen. Beide ouders loggen in met hun DigiD. U hebt het Burgerservicenummer (BSN) van uw kind nodig bij het invullen van het formulier. Na het invullen van het formulier wordt uw aanvraag verwerkt. U ontvangt binnen twee weken per post een uittreksel uit het Gezagregister inzake uw aanvraag tot gezamenlijk gezag op het adres waar het kind staat ingeschreven.

Wat als de moeder niet meewerkt aan het verkrijgen van het gezamenlijk gezag?

Als de moeder niet meewerkt aan het verkrijgen van het gezamenlijk gezag dan zult u daartoe een verzoekschrift moeten indienen bij de Rechtbank. De rechtbank kan dan vervangende toestemming geven om u toch (ook) het gezag te geven. Mr Kuit kan dit verzoekschrift wel voor u opstellen en u verder adviseren.

Erkenning en gezag: wat is het verschil?

Bij erkenning ontstaat er een juridisch band tussen de ouder en het kind. Als de erkenning plaatsvindt buiten het huwelijk of het geregistreerd partnerschap hebt u nog geen gezag. In dat geval moet u nog gezag aanvragen. Pas als u het ouderlijk gezag hebt, mag u belangrijke beslissingen nemen over uw kind, zoals het beheren van het vermogen, het verrichten van rechtshandelingen in naam van uw kind of beslissingen nemen aangaande de opvoeding en verzorging van uw kind.

Gezagsgeschillen

Ingeval van discussie omtrent bijvoorbeeld de vraag of de opvoedende ouder mag verhuizen naar een locatie welke (veel) verder ligt dan de huidige locatie dan kunt u de Rechtbank vragen om een beslissing te nemen. De Rechtbank wordt dan verzocht – via een verzoekschrift – om vervangende toestemming te verlenen voor de verhuizing. Dat wil zeggen dat de Rechtbank dan de toestemming kan verlenen welke door de andere gezag hebbende ouder kon worden verleend. De Rechtbank kan dan dus de beslissing nemen of deze ouder al dan niet mag verhuizen met het kind en zo ja, wie er dan bijvoorbeeld moet halen en brengen ingeval van een omgangsregeling.

Verder doen zich vaak geschillen voor terzake de schoolkeuze van het kind, medicijngebruik of terzake de vraag bij welke ouder het kind zal gaan wonen (hoofdverblijfplaats). De Rechtbank kan in al deze gevallen worden verzocht om een beslissing te nemen.

Procedures terzake gezagsgeschillen

Een procedure zal aangevangen moeten worden door het opstellen van een verzoekschrift. Nadat u met Mr Kuit tot een goed onderbouwd en gemotiveerd verzoekschrift bent gekomen kan dit verzoekschrift door haar worden ingediend bij de Rechtbank. Een zgn.: 1:253a BW procedure volgt. Dit is een zeer snelle procedure die vaak binnen een paar weken bij de Rechtbank kan worden behandeld. Mr S. Kuit en u zullen bij de Rechtbank het verzoekschrift nader toelichten.

Heeft uw zaak meer spoed, omdat u bijvoorbeeld over twee weken al met vakantie gaat en daaromtrent een geschil is ontstaan (de wederpartij geeft het paspoort van het kind niet af of geeft geen toestemming om het kind mee te nemen naar het buitenland),  dan bestaat er ook de mogelijkheid om een kort geding te voeren. U bent er dan zeker van dat u op tijd de vervangende toestemming verkrijgt en bijvoorbeeld nog op vakantie kunt.

Het komt ook regelmatig voor dat de andere ouder niet kan worden bereikt om de benodigde toestemming te krijgen, omdat deze spoorloos is verdwenen, vermist wordt of verhuisd is naar een onbekend adres. De wetgever heeft hierin voorzien met artikel 1:253r lid 1 sub b BW. De ouder met het gezag kan dan aan de Rechtbank verzoeken vast te stellen dat de andere ouder onbereikbaar is en zijn of haar gezag schorsen. Toestemming van de onbereikbare ouder is vanaf die schorsing dan niet meer vereist. In enkele gevallen kan het gezag dan zelfs worden beëindigd.

Mr S. Kuit houdt zich enkel en alleen bezig met personen en familierecht en kan u nader informeren en begeleiden. Bel haar gerust ingeval u een vraag hebt.

Gezamenlijk gezag beëindigen (en omzetten naar eenhoofdig gezag)

Natuurlijk kan het ook zo zijn dat u reeds beiden het gezag hebt doch dat er omstandigheden zijn waardoor dit niet langer “werkbaar” is. Doorslaggevend bij de vraag of gezamenlijk gezag beëindigd mag worden, is het door de Hoge Raad genoemde klem-criterium.

Zit een kind klem tussen de ouders, of is er een onaanvaardbaar risico dat het kind klem of verloren raakt tussen de ouders, èn is niet te verwachten dat er binnen afzienbare tijd voldoende verbetering plaats vindt, dan acht men gezamenlijk gezag in de regel niet goed voor een kind.

Vaak gaat het dan om een kind dat in een loyaliteitsconflict verkeert, en tussen de ouders in zit. Het is schadelijk voor de ontwikkeling van een kind, indien een ouder, soms onbewust, het kind betrekt in de conflicten tussen ouders. Omzetting van het gezamenlijk gezag naar het zgn. eenhoofdig gezag moet dus in het belang van het kind zijn. Het “belang van het kind” wordt door beide ouders soms anders geïnterpreteerd waardoor een beslissing van een Rechtbank soms noodzakelijk is.

Omzetting van gezamenlijk naar eenhoofdig gezag is een zware beslissing en zal door een Rechtbank niet lichtvaardig genomen worden. Kinderen (van 12 jaar en ouder) zullen door de rechter in de gelegenheid worden gesteld te zeggen wat ze er zelf van vinden. Het kind kan dus “meepraten”.  Dit houdt dus niet in dat het kind beslist. Dat doet de Rechtbank immers. Een kind kan ook een brief schrijven aan de rechter in een dergelijke procedure. Hoe ouder het kind, hoe meer belang de rechter daaraan zal hechten. Vaak wordt de Raad van de Kinderbescherming door de Rechtbank ook betrokken in de procedure en in enkele gevallen zal een onderzoek door de Raad noodzakelijk zijn. Mede door een dergelijke onderzoek kan een procedure zoals deze lange tijd in beslag nemen.

Mevrouw Mr. Sylvia Kuit is gespecialiseerd op het gebied van  personen- en familierecht en kan u nader informeren en begeleiden bij vragen over gezag van een kind. Bel haar gerust ingeval u een vraag hebt.

    ©2016 Knoester en Kuit Advocaten            Internetbureau: Webton.nl